Rond de wereld in 6 whisky’s

wereldwhisky's in line-up
wereldwhisky’s in line-up

Het was een interessante middag in de whiskykamer. De teller stond na 2,5 uur op 45.000 kilometer. Het startschot viel in Uttar Pradesh, Noord India in de Rampur Distillery. De finish van onze lange whiskyreis was in de Nantou Distillery in Taiwan.

‘A little bit of peace’ met 8PM whisky

A Rampur present
A Rampur present

In de provincie Uttar Pradesh in India, onder de rook van het Himalayagebergte, ligt de start van onze whiskyreis. Het bedrijf Radico Khaitan Ltd. is de oudste distilleerderij van India (opgericht in Brits India in de stad Rampur als Rampur Distillery & Chemical Company Ltd. in 1943) en heeft een flinke palmares als het om whisky gaat. De lijst met whisky’s is respectabel, van 8PM tot Rampur single Malt. Het was met name de TV commercial voor 8PM die veel whiskyliefhebbers wellicht nog vers in het geheugen staat. In het licht van een zich steeds verder militariserende wereld zou dit spotje heden ten dage niet hebben misstaan en het doet mij denken aan het Kerstbestand in 1914 te Mesen, West-Vlaanderen: Engelse en Duitse troepen stappen uit de loopgraven om elkander de hand te schudden, een potje te voetballen en om elkaar vervolgens weer te bestoken met bommen, gas en granaten.

Rampur Single Malt

Rampur Single Malt 43% abv
Rampur Single Malt 43% abv

Enfin, het besluit van vader en zoon Khaitan om een speler van naam te worden in de grootste whiskymarkt van de wereld 32 million 9 liter cases in 2017  (Bron: Ingvar Ronde, Malt Whisky Yearbook 2019) werd  opgestart met 8PM Whisky. Over de brand name van hun eerste whisky hoefde het bedrijf niet lang na te denken: “People usually start drinking at 8 pm in India”, zegt Abhishek Khaitan. Rampur, Indian Single malt whisky (non-chill-filtered. 43% abv) is onze eerste dram en maakt direct indruk. ‘Decades of Perfection’, lees ik op de prachtig uitgevoerde verpakking (de fles zit niet alleen in een kartonnen koker, maar ook nog verpakt  in een crèmekleurig zakje met gouden koordje). ‘Dit wordt vast mijn lekkerste’ hoor ik aan tafel zeggen, voordat we ook maar een van de andere whisky’s geproefd hebben. We ruiken een aangename whisky en proeven een gelaagde smaak en een zachte, ietwat spicy afdronk. Volgens de makers hebben we hier te maken met een kohinoor onder de whisky’s. OK, een prima start, maar de reisleider is streng en we moeten verder naar Tasmanië…..de whiskykaravaan wacht op niemand. Meer lezen ? In Whisky Passion nummer 3, 2018 beschrijft Whiskyschrijver Thijs Klaverstijn de opkomende whiskymarkt in India .

Hellyers Road heeft de wind mee 

Hellyers Road 10 yo
Hellyers Road 10 yo

In 2017 stond de teller voor het aantal distilleerderijen in Australië op 120, waarvan maar liefst 31 in Tasmanië, Australië. Het land heeft de grootte van Schotland en telt net zoveel inwoners als onze hofstad, zo’n 500.000. De Hellyers Road Distillery ligt in Burnie, Tasmanië. Deze 10 jaar oude whisky is een van Hellyers Road’s ‘flagship expressions’ van 46.2% abv. Er liggen echter meerdere expressies op de winkelschappen, waarvan deze 10 jaar oude de instapfles is. Het eiland is op de 40e breedtegraad gesitueerd en het ligt daarom commercieel voor de hand ligt om de Roaring Forties winds te omarmen. De plaatselijke gerst ‘ is produced from Tasmanian-grown malted barley, rainwater blown in by the ‘Roaring Forties’ winds and yeast‘. Andere groeitermen zijn de Furious Fifties and the Shrieking of Screaming Sixties. Het gaat Tasmanië inderdaad voor de wind. Buurman Sullivan’s Cove viel zowel in 2014 als 2018 in de World Whisky Awards prijzen met hun ‘World’s Best Single Cask Single Malt Whisky’.

Novia Scotia

Acadian whisky ?
Acadian whisky ?

Moeten we de geschiedenis van een land kennen om haar whisky’s te doorgronden ? Versterken verhalen onze smaakervaringen ? Is sympathie een factor om rekening mee te houden ? Ik heb de neiging om ja te zeggen. Nova Scotia en New Brunswick waren ooit de streken waar veel Acadians woonden. De geschiedenis van de huidige Nova Scotians is geworteld in een heftige historie, een strijd tussen de Britten en de Fransen in de 18e eeuw, eindigend met de deportatie door de Britten van zo’n 11.000 Acadians. Mijn whiskyvrienden Karin en Bas de Kok herinneren mij in dit kader aan het nummer Acadian Driftwood van de Amerikaans-Canadese rockband The Band : ‘They signed a treaty / And our homes were taken’. Tsja, met meer sympathie proef ik nu de 14 jaar oude Glen Breton. Eigenaar Bruce Jardine van de Glenora Distillery in Glenville, Inverness County riep de hulp in van de Bowmore Distillery in Islay en ging in 1990 aan de slag.  De Glen Breton heeft een alcoholpercentage van 43% en presenteert zich in een chique uitvouwbare box. ‘Deze whisky had wat langer mogen blijven liggen’ is het oordeel. De neus en de smaak zijn zeker niet onaardig; de afdronk is echter afwezig. Toch een distilleerderij om te blijven volgen.

Penderyn Madeira finish 46 % abv

Penderyn 10 yoDenkend aan Wales kom ik niet verder dan filmregisseur Peter Greenaway, acteur Richard Burton, schrijver Dylan Thomas, komieken Tommy Cooper en Terry Jones en zanger Tom Jones. Sinds enige tijd horen daar zeker de whiskymakers van Penderyn Distillery bij. De distilleerderij in het Brecon Beacons National Park dateert van het jaar 2000 en timmert nu aan de weg met diverse finishes zoals red wine, portwood, sherrywood en een peated malt. Tevens is er de mooie Icons of Wales serie waar Dylan Thomas op het etiket is geportretteerd. Een aantrekkelijke whisky zegt mijn forum. In de huidige line-up niet direct de numero uno, maar wel een goede runner-up. Zeker een whisky voor op de tweede plank.

Een jonge Fin 

Teerenpeli portti

We vliegen naar Finland. Op zich hebben we geen haast, maar de aantrekkelijke 50cl fles en verpakking maakt ons nieuwsgierig. Omdat onze smaakpupillen niet vaak richting Noord-Europa zijn gericht steken we onze neus extra diep in het glas. Onze unanieme oordeel is positief. Een jonge en prettige whisky die nieuwsgierig maakt naar de andere Teerenpeli expressies: portwood, madeirawood en sherry cask. Door de bank genomen worden familiebedrijven niet gedreven door aandeelhouders en nemen ze vaak de vrijheid om whisky te bottelen wanneer de tijd rijp is. De gunfactor in deze bedrijfsopzet is wat dat betreft groter. Toch mocht deze Portti maar 3 tot 4 jaar in bourbonvaten rijpen en werd hij na 1,5 jaar al overgezet in (port)wijnvaten. Het bedrijf  in Lahti – zo’n 100 kilometer ten noorden van Helsinki – is in 2002 opgericht en heeft alle apparatuur uit Schotland laten overkomen.

Omar Sherry Cask 46% abv

Omar

Weer sla ik het Malt Whisky Yearbook 2019 van Ingvar Ronde open:  De Nantou Distillery (Nantou County, Taiwan) in Nantou City produceert whisky sinds 2008. Het is een door de staat gerunde distilleerderij. De Taiwan Tobacco and Liquor Cooperation (TTL), nu het Taiwan Tobacco and Wine Monopoly Bureau en sinds 2002 lid van de World Trade Organization (WTO). Vanaf 1945, toen er een einde kwam aan de Japanse bezetting van Taiwan, ging er een andere economische wind waaien. Taiwain  staat aan de wereldtop op het gebied van informatietechnologie (wereldtop), investeert veel in China en exporteert veel know how naar China, USA en Japan. De gemoute gerst wordt geïmporteerd uit Schotland en men rijpt de new make spirit in sherry en ex-bourbon vaten. Distillatie vindt alleen maar plaats van oktober tot april vanwege de hoge temperaturen en vochtigheidsgraad in de zomermaanden. Het percentage Angels’s Share gaat dan met 6 a 7% letterlijk en figuurlijk door het plafond. De graanwhisky komt van de Taichung Distillery en malt whiskies uit de Nantou Distillery.  In 2013 kwam Omar met twee cask strengths expressies op de markt (een bourbon en een sherry). Ook is er een vatted malt luisterend naar de naam Yushan.  Kortom: Omar, een feest voor de zintuigen.

De stemming

04886867-AB32-40F4-8AD4-D753A9FF4CC2De finale stemming laat niet lang op zich wachten: de Omar Single Malt Sherry Cask en de Rampur Single Malt staan ex aequo op nummer 1. De Penderyn Madeira Finish en de Teerenpeli Portti zonder meer verrassingen, de Hellyers Road 10 yo een prima whisky en aan de Glen Breton 14 yo mag nog wat geschaafd worden.