Een rumervaring rijker

Een ‘Worthy (Park) Rum Experience door 1423-oprichter Joshua Singh’ staat op de uitnodiging van Drankenshop Broekmans uit Heusden-Zolder (B). Alle reden dus om af te reizen naar onze zuiderburen.

De deuren van Drankenshop Broekmans gaan stipt om 20:00 uur open. Tweeëntwintig proevers worden bij de ingang door medewerker Jef warm onthaald met een welkomstdrankje, een Worthy Park Rum Cream (15% abv). In de ruime bovenzaal staan 144 met rum gevulde tulpglaasjes ons aan te staren, per 6 geflankeerd door een flesje water, een mandje brood, een scoreblad en een pen. Ik ben klaar voor de eerste rumervaring sinds jaren.

1423

Joshua Singh is casual gekleed gekleed in trainings outfit met baseball cap en helemaal klaar om ons met veel humor en kennis door de rum experience te leiden. Zijn bedrijf 1423-World Class Spirits is in Odense (Dk) gevestigd. Van daaruit is het bedrijf in 2008 begonnen met inkopen, bottelen en distribueren van high quality beverages. Joshua zal zich vanavond ontpoppen als een hardcore high-ester rummy, een muck pit -aanhanger en dunderhead, benamingen die de whiskywereld niet kent. Het zegt volgens mij iets over de grote diversiteit in de wereld van rum. Niet toevallig dat we daarom vanavond ook een mooie Long Pond rum van The Nectar Daily Drams (van bottelaar en distributeur Broekmans) gaan proeven die ingekocht is bij 1423.

Worthy Park Estate

Joshua’s vertrekpunt vanavond is Jamaica waar ‘zijn’ favoriete Worthy Park vandaan komt. Als frequent bezoeker van het land komt hij niet uitgesproken over de hoge kwaliteit van Worthy Park Estate Ltd rums en over de bijzondere Long Pond Distillers Ltd met die bijzondere fermentatiemethode. Ook een uitstapje naar het zuidelijker gelegen Brits Guyana staat op de rol vanavond. Al luisterend moet ik op deze avond mijn whiskyparameters enkele malen bijstellen.  We gaan proeven.

Worthy Park Gold (40% abv)

“Worthy Park Estate is door de jaren heen gelauwerd met awards en heeft hiermee haar sporen verdiend”, zegt Joshua. Deze 4 jaar oude pot still rum met een mashbill van melasse (een stroopachtig bijproduct van de productie van suiker uit suikerriet of suikerbieten) is een instaprum, een light rum en is makkelijk drinkbaar, licht en ongelaagd.

Worthy Park Single Estate Reserve (45% abv)

Aha, deze rum heeft body, is 6 tot 10 jaar oud en heeft gerijpt in bourbonvaten. “Hints van bruine banaan is een geur die vaak wordt aangetroffen in de wat oudere rums”, zegt Joshua wanneer hij het glas aan zijn neus brengt. “Master distiller Gordon Clark heeft met deze rum het begrip terroir in de rumwereld inhoud gegeven: suikerriet van de eigen plantage, verwerkt in de eigen suikerfabriek, gedistilleerd, gerijpt en gebotteld in eigen huis”.

Worthy Park Overproof (63% abv)

Joshua vertelt dat met name overproof rums een belangrijke plaats innemen in de cultuur van Jamaica. Niet alleen drinkt 95% van de bevolking alleen maar deze moonshine, maar deze uncoloured rum (new make spirit) is prominent aanwezig bij feestelijke gelegenheden, wordt gebruikt tegen verkoudheid en andere kwaaltjes en zelfs ingezet bij duiveluitdrijving; een allemansvriend lijkt het wel. Toch ben ik er nog niet klaar voor…mijn smaakpapillen zetten hun hakken in mijn tong, mijn mond trekt zich samen en ook mijn neus weigert mee te werken.

Worthy Park 109 (54,5% abv)

Dit is een rum die mij wel bevalt. Na de Overproof is dit een godsgeschenk en volgens zeggen een replica van de oude rums uit de 40-er en 50-er jaren. “Zeer populair in de vele Tiki Bars”, lacht Joshua, “en met name populair in de Mai Tai en de Daiquiry”. Deze 3 jaar oude rum is geblend met een unaged high-ester rum. De high ester levels in Jamaica – aangeduid met g/hlaa (grams per hector litre of absolute alcohol) mogen een maximum van 1600 g/hlaa bereiken. De hoge esterniveaus in Jamaicaanse rums kunnen hiermee door het dak gaan en worden daarom omschreven als funky. Rums met een esterniveau van 80 tot 300 g/hlaa zij de norm; 300 g/hlaa wordt als hoog gekwalificeerd.

Nieuwe parameters

Er zijn een viertal zaken die mij als whiskyliefhebber opvallen wanneer ik verderop in mijn line-up kom, naar het verhaal van Joshua luister en naar de adviezen van mijn rumbuurman. Op de eerste plaats is dat de eerder genoemde funkiness in de esterniveaus die mede veel fruitige tonen losmaakt. Hierbij beluister ik een grote focus op het fermentatieproces, waarbij de Long Pond’s open fermentatie wel de kroon spant met haar muck pit. Op de tweede plaats wordt de toevoeging van caramel volop gebruikt om de rum donkerder te maken maar ook merkbaar zoeter. (See also Whiskipedia.com). Dan is er ook nog de grote onduidelijkheid rondom de labelling van light rum, gold rum, dark en black rums en premium rums. Rumschrijver Jim Vorel van Pastemagazine zet het op een rijtje onder het kopje The Deceptive World of Rum Labeling. Het vierde punt dat mij opvalt is het toevoegen van suikers om met name de oudere rums ouder te laten lijken. Global rum ambassador en oprichter van Rum Experience, Ian Burrell, beschrijft in dezen een interessant smaakexperiment.

Muck pit

Joshua vertelt het verhaal dat er voor het super chargen van esters in de fermentatie gebruikt wordt gemaakt van een mengseltje dat dunder wordt genoemd en wordt bewaard in de muck pit. Ik zie mijn buurman zijn neus ophalen en hoor hem het woord ‘septic tank’ gebruiken. Cocktail Wonk beschrijft dit proces als volgt in The inside story of how Lost Spirits Distillery uses science to supercharge rum flavor:

The dunder “pit” is where you “grow your pet bacteria” as Bryan puts it. It doesn’t really matter what organic materials you put in your dunder pit as long as it helps your target bacteria grow. In old-school rum production the spent mash after distillation was thrown into a pit in the ground to replenish the dunder. Over time all sorts of interesting bacteria fester and multiply in the pit. It’s said that some distilleries even added bat carcasses into dunder pits along with who knows what else. Dunder pits are just a really awful, vile cesspool of bacteria. The bacteria in the dunder form carboxylic acids which have a rotting smell but will eventually be converted into something much better. 
Muck grave at Hampden Estate. Photo courtesy of Dan Biondi
A muck grave at Hampden Estate Jamaica (Image from Cocktail Wonk by Dan Biondi)

Brits Guyana

Het land heeft qua rum distilleerderijen een ontwikkeling in negatieve zin doorgemaakt. Ooit waren er 300 suikerplantages in het toenmalige Guiana; allemaal gelegen aan de Demerara River. Elke plantage had zijn eigen still, en maakte zijn eigen onderscheidende rum. Door het samengaan van plantages waren er in de dertiger jaren van de vorige eeuw nog 230 over. Daarna ging het snel: in 1985 nog 18. “Dit jaar is alleen Diamond Distillery (Demerara Distillers Limited = DDL ) nog over”, vertelt onze gastheer. “Een negental bijzondere stills hebben na een aantal omzwervingen een plek gevonden bij Diamond uit eerdere overnames. Momenteel maken ze 30 verschillende rums”.

Guyana 2003 Savalle (53,7% abv)-SBS

A single barrel selection (SBS)

“Deze hebben we in maart van dit jaar gebotteld”, zegt Joshua niet zonder enige trots. “Gedistilleerd in de bekende Savalle column still”.

French Savalle Stills (image Cocktail Wonk)
Demerara Distillers Limited continues to use the original four-column metal French Savalle Still inherited from the 18th century Uitvlugt Estate on the West Coast of Demerara.

Er zijn geen extra suikers toegevoegd aan deze rum, maar de subtiele zoetigheid moet dan wel van de caramel-toevoeging komen. Dit is wel een rum die op mijn bovenste plank mag staan. Hij is gelaagd, subtiel gezoet en dus voor mij het verkennen waard. De beschrijving van Joshua van het gebruik van de wooden stills bij Diamond maakt me nieuwsgierig. Een van de beroemde stills is de nu 250 jaar oude Versailles Single Wooden Pot Still. De andere is de Port Mourant  Double Wooden Pot Still.

De grote Double Wooden Port still (Image Cocktail Wonk)

Dit zorgt ervoor dat DDL tot op de dag van vandaag in staat is de oude, kwalitatief hoge en ook high ester rums te maken. Een lange, maar zeer interessante en gedetailleerde historie (The Demerara Distilleries 2.0is die van oosterbuur Marco Freyer en na te lezen in het Engels.

Long Pond 2005 15 yo (55% abv) voor The Nectar Daily Dram

Voor de laatste rum gaan we terug naar Jamaica, naar Long Pond Estate, een suikerplantage en distilleerderij in de deelgemeente Trelawny, waar ook Hampden Estate is gevestigd. Long Pond is opgesplitst in Long Pond Distillers als onderdeel van National Rums of Jamaica (NRJ) en Long Pond Sugar Estate dat in bezit is van de familie Hussey sinds 2009. Zij hebben op hetzelfde moment ook Hampden Estate overgenomen. De hoeveelheid melasse mashbill is drie keer meer dan normaal in deze beauty. De fermentatietijd is tot 3 a 4 weken opgerekt en vindt plaats in de hierboven beschreven open houten vaten waarbij met name de wilde vergisting een groot deel van het werk doet. Deze fantastische rum zit in het hogere prijssegment maar komt zeker weten (binnen handbereik) op mijn bovenste plank terecht. Om er direct een proefnotitie aan te hangen, voel ik mij te onervaren in deze fantastische nieuwe wereld die zich vanavond voor mij heeft geopend. Ik zet hoog in met 89 punten.

Dermit, Over and Kelly (DOK) 63% abv

Joshua haalt wanneer de proeverij voorbij is nog een flesje uit zijn tas dat hij zelf heeft gevuld met een high-ester rum. Het ester percentage van deze Jamaican Trelawny rum ligt tussen de 1200 en 1600 g/hlAA . Zo, ik gooi de riemen los en bedank Drankenshop Broekmans van harte voor de uitnodiging en de perfecte organisatie.